Shënimet e mësimit të 20të

بسم الله الرحمن الرحيم

Shënimet e mësimit të njëzetë

 

الْغَائِبُ ai për të cilin flitet

يَفْعَلُ duke iu referuar ‘një mashkulli të vetëm për të cilin flitet’.

يَفْعَلُ është shembulli i zakonshëm për Mudari’.

يَفْعَلُ – ai bën (ai është duke bërë).

Më shumti që përdoret për ‘atë që flitet’ është ‘ي’ kurse për ‘atë që i drejtohesh’ përdoret vetëm ‘ت’.

Përkujtim: kur themi يَفْعَلُ nuk kemi për qëllim që personi për të cilin flitet mungon, krejt çfarë kemi për qëllim është se të folurit nuk i drejtohet atij (ai mund të jetë prezent, por ti flet për të me dikë tjetër).

تَفْعَلُ – i referohet ‘një femre të vetme për të cilën flitet’.

Shënim: تَفْعَلُ përdoret për qëllime / arsye: kur ne i flasim ‘një mashkulli të vetëm’ الْمُخَاطَبُ – أَنْتَ تَفْعَلُ, apo kur ne flasim për ‘një femër të vetme’ الْغَائِبَةُ – هِيَ تَفْعَلُ

Për ‘femrën për të cilën flitet’ ne përdorim ‘تَ’ – në vend që të themi ‘يَفْعَلُ’ themi ‘تَفْعَلُ’

الْغَائِبَةُ – ia shtojmë një ‘ة’.

Në bazë të kontekstit të fjalisë bëhet se kujt i referohet kjo folje تَفْعَلُ dhe kjo do të mësohet në nivele më të larta.

يَفْعَلَانِ me ‘ي’ dhe ‘ا + ن’ në fund i referohet ‘një dysie prej meshkujve’ apo ‘përzierje’ për të cilët flitet.

تَفْعَلاَنِ me ‘ت’ dhe ‘ا + ن’ në fund i referohet ‘një dysie prej femrave’ për të cilat flitet.

Shënim: تَفْعَلاَنِ gjithashtu përdoret për dy arsye: kur ne i flasim ‘një dysie prej meshkujve’ apo ‘përzierje’ أَنْتُمَا تَفْعَلَانِ, por edhe kur ne flasim për ‘një dysi prej femrave’هُما تَفْعَلَانِ .

  • Kur i referohesh femrave saktësisht ti e shton një ‘jaa’ në fillim, dhe kur i referohesh ‘meshkujve’ apo ‘përzierjes’ e shton një ‘taa’.
  • Ne e shtojmë një ‘Elif’ i cili e shpreh dysinë: ألفُ الاثنَينِ  dhe ‘Nunin’ e cila e shpreh gjendjen gramatikore. Nuni merr një kesrah, për arsye se e pason ألفُ الاثنَينِ  -Jaf’alaaNI, Tef’alaaNI
  • Nëse ti pyetesh në provim: Çfarë zakonisht përdorim për Nunin: Fet’hah apo Kesrah? Fet’hah, sepse kesra përdoret vetëm për

 ألفُ الاثنَينِ kurse, the fet’hah përdoret për يَاءُ المُؤَنَّثَةِ المُخَاطَبَة  dhe për وَاوُ

 الجَمَاعَة

  • يَفعَلاَنِ : Ata (dysi meshkuj/femra) bëjnë.
  • تَفعَلاَنِ  : Ato (dysi femra) bëjnë.

ي – يَفعَلُونَ and و + نَ  në fund: I referohet një ‘grupi meshkujsh’ apo ‘përzierje’ për të cilët flitet.

  • E shtojmë një ‘Waaw’ i cili e shpreh një grup وَاوُ الجَمَاعَة dhe një ‘Nuun’ i cili e shpreh një gjendje gramatikore. ‘Nuuni’ merr një fet’hah, për arsye se ai nuk e pason ألفُ الاثنَينِ  – Jaf’aluuNE
  • يَفعَلُونَ : Ata (meshkuj/përzierje) bëjnë.

ي – يَفعَلنَ  and نَ në fund: I referohet një ‘grupi femrash’ për të cilat flitet.

 

  • Kur flasim për femrat, ato e kanë shenjën e tyre të feminitetit, që është نُونُ الإنَاثَة   – Ky është i njëjtëi ‘Nuun’ të cilën e kemi shtuar te  المُخَاطَب , i vetmi ndryshim mes dy foljeve është shkronja e Mudaara’ah, te المُخَاطَب  aim merr një ‘taa’ تَفعَلنَ  kurse te الغَائِب  aim err një ‘jaa’يَفعَلنَ –Kjo nënkupton se nëse i flitet një grupi femrash, atëherë duhet ta përdorim ‘taa’- dhe nëse flitet për një grup femrash, atëherë ne duhet ta përdorim ‘jaa’
  • يَفعَلنَ : Ato (femrat) bëjnë
  • إنَاث: grupi i femrave.

Pavarësisht, a është Maadhi apo Mudaari’ the  Dhamiri i ndarë është i njëjtë:

أنَا  (Enaa) : Unë

نَحنُ  (Nahnu): Ne

أنتَ  (Ente): Ti (m)

أنتِ  (Enti) : Ti (f)

أنتُمَا  (Entumaa): Ju dy ( m/f/mix)

أنتُم  (Entum): Ju të gjithë (m/mix)

أنتُنَّ  (Entunne): Ju të gjitha (f)

هُو  (Huwe): Ai

هِيَ (Hije): Ajo

هُمَا (Humaa): Ata dy (m/f/mix)

هُم (Hum): Ata (m/mix)

هُنَّ (Hunne): Ato (f)

 

  • Nëse vë re do ta shohësh lidhur me  مُخَاطَب se fundi i Maadhit dhe fundi i dhamirit të bashkëngjitur është i njëjtë, si: enTE fe’aLTE, enTI fe’aLTI, enTUMAA fe’alTUMAA, enTUM fe’alTUM, enTUNNE fe’alTUNNE
  • NË فَعَلتُنَّ   ‘taa-ja ’ e shfaqë vepruesin (e përfaqëson atë) ndërsa ‘nuuni’ ësthë shenja e grupit të femrave (nuk është نُونُ الإِنَاثَة)- Sa për  ‘nuunin’ në  فَعَلنَ  ai e shfaqe vepruesin (e përfaqëson atë).

 

Ushtrim >>>

 Mësuesi lexon diç prej القَوَاعِدُ الأربَع  dhe sa herë kalon pranë një foljeje të cilën studentët e kanë mësuar ai ndalet dhe kërkon prej tyre ta përmendin përemrin e ndarë dhe peshorës që i përket asaj.

*Dobi: tani për tani mos u brengosni për harakah që është në fund dhe harakah që është mbi ajn (si ndryshon sipas Kapitullit të cilit i takon), mos t’ju shqetësoj kjo*

 

Folja e parë:

 أَسْأَلُ  اللهَ الْكَرِيمَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ أَنْ يَتَوَلاكَ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَة

  • أسألُ –Dhamiri i ndarë është  أَنَا
  • Ajo është në peshorën  أَفعَلُ

Folja e dytë:

 وَأَنْ يَجْعَلَكَ مُبَارَكًا أَيْنَمَا كُنْتَ

  • يَجعَلَكَ – يَجعَلَ –  Dhamir i ndarë është   هُوَ
  • Ajo është në peshorën   يَفعَل
  • Këtu në fund të foljes i është dhënë një fet’hah dhe jo një dhammeh يَجَعَلَ , dhe kjo është për arsye se ajo është në një gjendje tjetër gramatikore e cila e bënë të detyrueshme t’i jepet një feth’ah në vend të dhammeh.  

Folja e tretë:

 ، وَأَنْ يَجْعَلَكَ مِمَّنْ إِذَا أُعْطِيَ شَكَرَ

  • شَكَرَ –  Dhamiri i ndarë është   هُوَ
  • Ajo është në peshorën   فَعَلَ

Folja e katërt:

 وَإِذَا ابْتُلِيَ صَبَرَ

  • صَبَرَ –  Dhamiri i ndarë është هُوَ
  • Ajo është në peshorën   فَعَلَ

Folja e pestë:

 اعْلَمْ أَرْشَدَكَ اللهُ لِطَاعَتِهِ: أَنَّ الْحَنِيفِيَّةَ مِلَّةُ إِبْرَاهِيمَ: أَنْ تَعْبُدَ اللهَ، وَحْدَهُ مُخْلِصًا لَهُ الدِّينَ

  • تَعبُد-  Dhamiri i ndarë është أنتَ
  • Ajo është në peshorën تَفعُل
  • تَعبُدُ : ti adhuron – Por nëse e nxjerr prej kontekstit, gjithashtu mund të nënkuptonte: ajo adhuron.
  • Folja e gjashtë:

 كَمَا قَالَ تَعَالَى

  • قَالَ – Dhamiri i ndarë është هُوَ
  • Ajo është në peshorën فَعَلَ

Folja e shtatë dhe tetë, ku Allahu  الله سبحانه وتعالى thotë:

 وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإِنسَ إِلاَّ لِيَعْبُدُونِ

Xhindet dhe njerëzit i kam krijuar vetëm që të Më adhurojnë. [51:56]

 

  • خَلَقتُ  – Dhamiri i ndarë është أنَا
  • Ajo është në peshorën فَعَلتُ
  • لِيَعبُدُون –  يَعبُدُون – Dhamiri i ndarë është هُم
  • Ajo është në peshorën يَفعَلُون

Folja e tetë dhe e nëntë:

 فَإِذَا عَرَفْتَ أَنَّ اللهَ خَلَقَكَ لِعِبَادَتِهِ

  • عَرَفتَ – Dhamiri i ndarë është أنتَ
  • Ajo është në peshorën فَعَلتَ
  • خَلَقَكَ – خَلَقَ– Dhamiri i ndarë është هُوَ
  • Ajo është në peshorën فَعَلَ

Folja e dhjetë dhe njëmbëdhjetë:

 فَإِذَا دَخَلَ الشِّرْكُ فِي الْعِبَادَةِ فَسَدَتْ

  • دَخَلَ- Dhamiri i ndarë është هُوَ
  • Ajo është në peshorën فَعَلَ
  • فَسَدَتْ –  Dhamiri i ndarë është هِيَ
  • Ajo është në peshorën فَعَلَتْ

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s