Shenimet mesimi 22

بسم الله الرحمن الرحيم

تَ – تَفعَلاَنِ dhe ا + نِ në fund: I referohet ‘një dysie të meshkujve, femrave apo përzierje’ të cilëve iu flet.

Dy shkronjat e shtuar në fund janë:

‘Elifi’ i cili quhet: أَلِفُ الاثنَينِ (Eliful Ithnejn / Elifi i dyve) – ‘Tef’alaani’

Ky ‘Nuun’ (me një kesrah, sepse është dysi) gjithashtu është një shenjë që shfaqë gjendjen gramatikore në cilën është kjo fjalë.

 

Gjëja e parë të cilën e shton në fund të foljes është ‘ا ‘dhe ky ‘Elif’ shfaqë vepruesin e dy meshkujve/femrave/përzierje

  • تَفعَلاَنِ: Ju (dy meshkuj/femra/përzierje) bëni  – Laamul Kelimeh merr një Fet’hah, sepse atë e detyron Elifi
  • ‘ا’ është një Dhamiiru Raf’ë

تَ – تَفعَلُونَ  dhe و + نَ në fund:I referohet ‘një grupi të meshkujve apo përzierje’ të cilëve iu flet  

 

Dy shkronjat të cilat shtohen në fund janë:

‘Waawi’ i cili quhet: وَاوُ الجَمَاعَة (Waawul Xhemaa’ah / Waawi i grupit) – ‘Tef’aluune’

Dhe ky ‘Nuun’ (me një fet’hah, sepse nuk është dysi) është gjithashtu një shenjë që shfaqë gjendjen gramatikore në të cilën është fjala.

 

Gjëja e parë që ti e shton në fund të foljes është ‘و‘ dhe ky ‘Waaw’ i shfaqë vepruesin e një grupi të meshkujve/përzierje

  • تَفعَلُونَ: Ju (meshkuj/përzierje) bëni  – Laamul Kelimeh merr një Dhammeh, sepse këtë e kërkon Waawi
  • ‘ و’ është një Dhamiiru Raf’ë

تَ – تَفعَلنَ  dhe نَ në fund: I referohet ‘një grupi të femrave’ të cilave iu flet

 

Shkronja e shtuar në fund është:

 

‘Nuuni’ i cili quhet:  الإِنَاثَة نُونُ  (Nuunul Inaatheh / Nuuni i femërores) – ‘Tef’alne ’

  • ‘نَ’ (Nuun) që e shton në fund të foljes shfaqë një vepruesin e një grupi femrash.
  • تَفعَلنَ: Ju (group femrash) bëni – Laamul Kelimeh merr një sukuun (heshtje), sepse shkronja pas saj e shfaqë/cakton vepruesin dhe nuk është njëra nga tri shkronjat.
  • ‘نَ’ është një ‘Dhamiiru Raf’ë.

~~~

نُونُ النِّسوَة dhe نُونُ الإِنَاثَة

Këta dy emra përdoren për të njëjtin kuptim, por disa dijetarë thonë se më mirë është të thuhet نُونُ الإناثة, sepse نِسوَة do të thotë gratë, dhe kur ne flasim për femrat nuk është e domosdoshme të flasim për gratë. Kur themi  النِّسوَة نُونُ ne e specifikojmë një lloj të caktuar të krijesave të gjalla, por kur themi الإنَاثَة نُونُ  ne e përgjithësojmë atë –  për shembull:

  • ‘الشَّمسُ’  (Esh-shemsu/Dielli) ne e përdorim të njëjtin stil طَلَعَتِ الشَّمسُ – ‘taa-ja’ e femërores’
  • ‘الصَّلاة’  (Es-Salaah/ Namazi)  قَامَتِ الصَّلاةُ  – ‘taa-ja’ e femërores’
  • ‘الهِرَّة’  (El-hirrah/ Maceja) أكَلَتِ الهِرَّةُ – ‘taa-ja’ e femërores’
  • ‘البَقَرَات‘ (El-Bekaraat/Lopët) البَقَرَاتُ رَعَينَ ‘Nuuni’ i femërores’

Gjatë përdorimit të një termi që e përcakton femëroren harroje fjalën  نِسوَة  por thuaj ose إِنَاث ose تَأنيث

Ushtrime >>>

 

Ushtrimi 1:

Vazhdojmë me ushtrime nga القَوَاعِدُ الأربَع duke e përmendur përemrin e ndarë dhe peshoren të cilës folja i takon.

Folja 18:

 وَذَلِكَ بِمَعْرِفَةِ أَرْبَعِ قَوَاعِدَ ذَكَرَهَا اللهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ

• ذَكَرَهَا – ذَكَرَ – Dhamiri i ndarë është هُوَ
• Folja është në peshoren فَعَلَ

Folja 19:

أَنْ تَعْلَمَ أَنَّ الْكُفَّارَ الَّذِينَ قَاتَلَهُمْ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , مُقِرُّونَ بِأَنَّ اللهَ هُوُ الْخَالِقُ الرَّازِقُ المُحيِ المُمِيتُ الْمُدَبِّرُ

• تَعلَم – Dhamiri i ndarë është  أنت
• Folja është në peshoren  تَفعَل

Folja 20, 21, 22 dhe 23:

 قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ أَمَّن يَمْلِكُ السَّمْعَ والأَبْصَارَ وَمَن يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيَّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَن يُدَبِّرُ الأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللّهُ فَقُلْ أَفَلاَ تَتَّقُونَ

 

Thuaj:“Kush ju ushqen nga qielli dhe Toka? Kush mundëson

të dëgjuarit dhe të parit? Kush mund të nxjerrë të gjallën nga e

vdekura dhe të vdekurën nga e gjalla? Kush i drejton gjërat?”

Ata do të thonë “Allahu”. E ti (o Muhamed) thuaj: “Atëherë,

përse nuk e keni frikë Atë?” [Junus, 10:31]

 

• يَرزُقُكُم – يَرزُقُ – – Dhamiri i ndarë është هُوَ dhe folja është në peshoren يَفعُلُ
• يَملِكُ – – Dhamiri i ndarë është هُوَ dhe folja është në peshoren  يَفعِلُ (‘Ajnul Kelimeh’ këtu është Laami dhe ai ka një kesrah)
• فَسَيَقُولُونَ – يَقُولُونَ – – Dhamiri i ndarë është هُم dhe folja është në peshoren  يَفعُلُونَ (Jekuuluune/Ata thonë)
• تَتَّقُون – – Dhamiri i ndarë është أنتُم dhe folja është në peshoren  تَفعَلُون

*Shënim: Harakah e ‘Ajnit (‘Ajnul Kelimeh) ndryshon në Maadhi dhe në Mudaari’ sipas kapitujve të ndryshëm. *

Kujtim: تَفعَلُون ‘taa-ja’ në origjinë përdoret kur i flasimi dikujt – E shtojmë Wawin kur një grup është i involvuar, kurse Nuuni e shpreh gjendjen gramatikore.

Folja 24:

 أُنَّهُمْ يَقُولُونَ

• يَقُولُونَ – Dhamiri i ndarë është هُم dhe folja është në peshoren  يَفعُلُونَ
Kemi një ndryshim të lehtë mes fjalës së peshuar dhe peshores, këto do ta sqarojmë më vonë in shaa Allaah.

Folja 25, 26 and 27:

 وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَوْلِيَآء مَا نَعْبُدُهُمْ إِلاَّ لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ

Sa për ata që marrin

mbrojtës të tjerë, përveç Tij, duke thënë: “Ne u lutemi atyre

vetëm që të na afrojnë tek Allahu”, Allahu me siguri që do t’i

gjykojë për mospajtimet që kanë patur. Vërtet, Allahu nuk e

udhëzon atë që është gënjeshtar e mohues. [Ez-Zumer, 39:3]

• نَعبُدُهُم – نَعبُدُ – Dhamiri i ndarë është نَحنُ dhe folja është në peshoren  نَفعُلُ
• يَحكُمُ – Dhamiri i ndarë është هُوَ dhe folja është në peshoren  يَفعُلُ
• يَهدِي – Dhamiri i ndarë është هُوَ dhe folja është në peshoren  يَفعِلُ (يَهدِي në origjinë është يَهدِيُ ‘jehdiju’)

 

Kujtim: Ne e përdorim Nunin (njërën nga shkronjat e Mudaari’) vetëm në një rast, kur ne flasim për veten tone.

 

 

 

Folja 28

 وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَـؤُلاء شُفَعَاؤُنَا عِندَ اللّهِ

 

Ata adhurojnë në vend të Allahut atë që as nuk u bën dëm, as

nuk u sjell dobi dhe thonë: “Këta janë ndërmjetësit tanë te Allahu”! [Junus, 10:18]

 

• يَعبُدُونَ – Dhamiri i ndarë është هُم dhe folja është në peshoren يَفعُلُونَ

 

Ushtrimi 2:

Jepja foljes formën që i përket:

 

(Shënim: Harakeh e ndryshimeve të ‘Ajnit)

 

Maadhi  فَعَلَ , فَعِلَ, فَعُلَ                                   Mudaari’  يَفعَلُ, يَفعِلُ, يَفعُلُ

يَفعَلُ < —  يَشرَبُ                                                              فَعَلَ  <—  ضَرَبَ

يَفعَلُ < —  يَركَبُ                                                                 فَعَلَ  <—  أَخَذَ

يَفعَلُ < —  يَجعَلُ                                                               فَعِلَ  <—  شَرِبَ

يَفعِلُ < —  يَعرِفُ                                                                فَعِلَ  <—  رَكِبَ

يَفعِلُ < —  يَجلِسُ                                                               فَعَلَ  <—  جَلَسَ

يَفعُلُ < —  يَمرُقُ                                                                فَعَلَ  <—  صَبَرَ

يَفعُلُ < —  يَعبُدُ                                                                 فَعَلَ  <—  شَكَرَ

فَعِلَ  <—  رَغِمَ

فَعُلَ  <—  شَرُفَ

فَعُلَ  <—  كَرُمَ

فَعُلَ  <—  حَسُنَ

فَعِلَ  <—  وَثِقَ

فَعُلَ  <—  سَمُوَ

فَعَلَ  <—  عَدَلَ

فَعَلَ  <—  وَسَقَ

فَعَلَ  <—  عَبَسَ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s