Mësimi 33 – Shënimet

بسم الله الرحمن الرحيم

Mësimi i ri

Shënimet >>>

Zgjedhimi i قَالَ  në Maadhii

Kur ‘ajnul kelimeh është një jaa

أَفعِلُ                              أَقِيلُ

1: E sjellim hemzeh (shkronjën e mudaari’), dhe ia japim asaj një fet’hah أَ

2: E sjellim faa-ul kelimeh, që është kaafi qaaf dhe e heshtim atë أَفْ – أَقْ

3: E sjellim ‘ajnul kelimeh, që është jaa-ja (në origjinë) dhe ia japim asaj një kesrah  أَفْعِ – أَقْيِ

4: E sjellim laamul kelimeh dhe ia japim asaj një dhammeh أَفْعِلُ – أَقْيِلُ

Tani kemi një harakeh të rëndë në një shkronjë të rëndë, njëjtë sikur te يَقْوُلُ– kështu që ne e bëjmë të njëjtën gjë, dhe ia japim kesra-në e jaa-së shkronjës së lirë para saj (kaaf-it)  يَقِيلُ

  • Bëje të njëjtën me pjesën e mbetur, përveç me: نُونُ الإنَاثَةِ

Pjesa tjetër e zgjedhimit është dëtyrë shtëpie

 

Lloji i dytë i foljeve në të cilat kapitulli i dytë konsiderohet një Kijas:

Kur laami është një Jaa, me kusht që ‘ajni të mos jetë njëra nga gjashtë shkronjat vijuese, të cilat quhen حُرُوفُ الحَلق  (Huruuful halk) – Shkronjat e fytit:

ح – خ – ع – غ – هـ – ء

  • Në kapitullin e parë ishte kur laami është një waw, kurse këtu kur laami ëstë një jaa (me një kusht).
  • Shkronjat e fytit, domethënë: Shkronjat të cilat shqiptohen prej fytit.

Fjalët

Kur laami është një jaa me kushtin që ajni të mos jetë njëra nga  حُرُوفُ الحَلق

أتَى

Ai ka ardhur

بَكَى

Ai ka qarë

بَنَى

Ai ka ndërtuar

جَرَى

Ai ka vrapuar

جَزَى

Ai ka shpërblyer

حَمَى

Ai ka ruajtur

حَوَى

Ai ka përfshirë / përmbajtur

رَقَى

Ai është ngjitur mbi / sipër – ai ka praktikuar rukje

رَمَى

Ai ka hedhur

زَنَى

Ai ka bërë zina

شَفَى

Ai ka shëruar

شَوَى

Ai ka pjekur në skarë

عَصَى

Ai ka treguar mosbindje / ka bërë mëkat

مَشَى

Ai ka ecur

نَوَى

Ai ka bërë nijet

هَدَى

Ai ka udhëzuar

هَوَى

Ai ka dashur / dëshiruar

 

Zgjedhimi i  أَتَى  në Maadhi

Kur laami është një jaa me kushtin që ajni të mos jetë njëra nga حُرُوفُ الحَلق

فَعَلْتُ                                                         أَتَيْتُ

1: E sjellim faa-ul kelimeh, që është hemzeh dhe ia japim asaj një fet’hah

فَ – أَ

2: E sjellim ‘ajnul kelimeh, që është taa dhe ia japim asaj një fet’hah فَعَ – أَتَ

3: E sjellim laamul kelimeh, që është jaa dhe e heshtim atë  فَعَلْ – أَتَيْ

4: E shtojmë taa-ul faa’il dhe ia japim asaj një dhammeh فَعَلْتُ – أَتَيْتُ

Detyrë tjetër është që t’i zgjedhoni të gjitha foljet tjera sipas parimit të mësuar.

 

Mësimi i radhës

Zgjedhimi i أَتَىnë Maadhi

Kur laami është një jaa me kusht që ajni nuk është njëra nga حُرُوفُ الحَلق

فَعَلْتُ                                                        أَتَيْتُ

فَعَلْنَا                                                          أَتَيْنَا

فَعَلْتَ                                                        أَتَيْتَ

فَعَلْتِ                                                        أَتَيْتِ

فَعَلْتُمَا                                                       أَتَيْتُما

فَعَلْتُمْ                                                         أَتَيْتُمْ

فَعَلْتُنَّ                                                       أَتَيْتُنَّ

فَعَلَ                                                            أَتَى

فَعَلَتْ                                                         أَتَتْ

فَعَلاَ                                                           أَتَيَا

فَعَلَتَا                                                          أَتَيَتَا

فَعَلُوا                                                         أَتَوْا

فَعَلْنَ                                                         أتَيْنَ

 

Te أَتَيْتُ – أتَيْنَا – أَتَيْتَ – أَتَيْتِ – أَتَيْتُمَا – أَتَيْتُمْ – أَتَيْتُنَّ – أَتَيْنَ– në të gjitha këto forma laamul kelimeh është e heshtur, dhe këtu ne nuk kthejmë jaa-në në elif, megjithëse është paraprirë me një fet’hah, por jaa-ja nuk është muteharrik.

أَتَى

أَتَى në origjinë ka qenë أَتَيَ – dhe këtu ne e kthejmë jaa-në në elif, sepse ajo është muteharrik dhe është paraprirë me një fet’hah.

أتَتْ

أتَتْ në origjinal ka qenë أتَيَتْ

Këtu ne e aplikojmë parimin e kthimit të jaa-së në elif, sepse ajo ka një harakeh dhe shkronja para saj ka një fet’hah أتَاتْ

Tani i kemi dy sukuuna radhazi, dhe këtu ne mund ta largojmë shkronjën e parë saakin me dy kushte:

1: Që të jetë një Harfu ‘il-leh

2: Që të ketë një harakeh të përshtatshme para saj

Dhe këtu të dyja kushtet janë prezente, kështu që ne e largojmë elifin

أَتَاتْ —> أَتَتْ

أتَيَا

Këtu veprojmë njëjtë sikur me تَلَوَا

Nuk ndryshojmë asgjë megjithëse jaa-ja ka një harakeh dhe shkronja para saj ka një fet’hah (domethënë nuk mund të kthehet në elif), për shkak se ndryshimi i saj do të shpiente në konfuzion mes فَعَلَ dhe  فَعَلاَ , nëse do të ishte ndryshuar.

أَتَيَتَا

Gjithashtu, këtu nuk e kthejmë jaa-në në elif, njëjtë siç nuk e kthyem te أَتَيَا

أَتَوْا

أَتَوْا në origjinë ka qenë أَتَيُوا

Këtu kemi një harakeh në jaa dhe një fet’hah në shkronjën para saj, kështu që e kthejmë jaa-në në elif أَتَاوا

Tani janë dy sukuuna radhazi, dhe këtu ne mund ta largojmë shkronjën e parë saakin (elifin), sepse ajo është një harf il-leh dhe harakeh para saj (fet’hah) i përshtatet asaj: أَتَوْا

  • Kur dijetarët e përmendin një arsye për mbajtjen e fjalës ashtu siç është apo për ndryshimin e saj, ata gjithashtu e përmendin pse e mbajnë atë apo pse e ndryshojnë atë – Por ky është nivel më i lartë – Dhe tani për tani ne mund të themi që është e bazuar në Semaa’, çfarëdo që ata (arabët) e kanë mbajtur e mbajmë edhe ne dhe çfarëdo që ata kanë ndryshuar e ndryshojmë edhe ne.

 

Zgjedhimi i أتَى  në Mudaari’

Kura laami është një jaa me kusht që ajni të mos të jetë njëra nga حُرُوفُ الحَلق

أَفْعِلُ                                                             آتِي

نَفْعِلُ                                                           نَأتِي

تَفْعِلُ                                                           تَأتِي

تَفْعِلِينَ                                                        تَأتِينَ

تَفْعِلاَنِ                                                       تَأتِيَانِ

تَفْعِلُونَ                                                       تَأتُونَ

تَفْعِلنَ                                                         تَأتِينَ

يَفْعِلُ                                                           يَأتِي

تَفْعِلُ                                                           تَأتِي

يَفْعِلاَنِ                                                       يَأتِيَانِ

تَفْعِلاَنِ                                                       تَأتِيَانِ

يَفْعِلُونَ                                                       يَأتُونَ

يَفْعِلنَ                                                         يَأتِينَ

 

آتِي

آتِي në origjinë ka qenë أَأْتِيُ

1:  E sjellim hemzeh, që është shkronja e Mudaari’ dhe ia japim asaj një fet’hah-  أ  أَ

2 : E sjellim faa-ul kelimeh, që është hemzeh dhe e heshtim atë أَفْ – أَأْ

3: E sjellim ajnul kelimeh, që është taa dhe ia japim asaj një kesrah أَفْعِ – أَأْتِ

4: E sjellim laamul kelimeh, që është jaa dhe ia japim asaj një dhammeh

أَفْعِلُ – أَأْتِيُ

Parim: Kur dy hemzeh janë radhazi dhe e dyta është saakin, ne e kthejmë të dytën në Elif, pastaj i shkrijmë ato, dhe e vendosim një shenjë të valëzuar mbi të ~

أَأْتِيُ – Këtu i kemi dy hemzeh radhazi dhe e dyta është e heshtur (saakin), kështu që e kthejmë  hemzeh e dytë në Elif أَاتِيُ , tani i shkrijmë ato dhe vendosim një shenjë të valëzuar آتِيُ

Tani e fshehim dhammeh në jaa آتِيُ, siç kemi vepruar me dhammeh në أَدعُوُ

Siç Allahu سبحانه وتعالى  thotë:

 قَالَ عِفْرِيتٌ مِّنَ الْجِنِّ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَ وَإِنِّي عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٌ

“Njëri nga xhindet – Ifriti, tha: “Unë do të ta sjell ty para se tëngrihesh prej vendit; unë për këtë jam i fuqishëm dhe i sigurt”.”  [27:39]

 

Në نَأتِي dhe تَأتِي ne e fshehim dhammeh

  • Kur e fshehim the dhammeh nuk duhet të ketë shkronjë pas laamit.

تَأْتِينَ

تَأْتِينَ në origjinë ka qenë تَأْتِيِينَ

Këtu ne e bëjmë të njëjtën gjë që e kemi bërë me تَدْعُوِينَ – Në تَأْتِيِينَ , kemi një harakeh të rëndë (kesrah) në shkronjë të rëndë (jaa), kesrah nuk mund të lëvizet tek shkronja para saj, sepse ajo nuk është e lirë, kështu që ne e largojmë atë تَأْتِيينَ – Tani kemi dy sukuuna radhazi, shkronja e parë saakin (që është jaa-ja e parë) është njëra nga huruuful ‘il-leh dhe ajo ka një harakeh të përshtatshme para saj, kështu që është e sigurt të largohet تَأْتِينَ

Këtu laamul kelimeh është larguar dhe kjo tregon pse تَأْتِينَ është në peshoren تَفْعِينَ

تَأْتِيَانِ

Këtu nuk ndryshojmë asgjë, ashtu siç nuk kemi ndryshuar gjithashtu asgjë në تَدعُوَانِ

Nuk e kthejmë jaa-në në elif, sepse harakeh para jaa-së është një kesrah dhe jo një fet’hah.

تَأْتُونَ

تَأْتُونَ në origjinë ka qenë  تَأْتِيُونَ

Këtu dhammeh në jaa është e rëndë, dhe shkronja para saj nuk është e lirë, kështu ajo largohet تَأْتِيونَ – Tani janë dy sukuuna radhazi (jaa dhe waaw) dhe shkronja e parë saakin mund të largohet, sepse ajo është një harf il-leh dhe shkronja para saj ka një harakeh që i përshtatet asaj (kesrah) تَأْتِونَ – Pastaj, ia japim taa-së një dhammeh që t’i përshtatet waaw-it تَأْتُونَ

  • Të dyja kesrah dhe dhammeh janë të rënda në jaa.
  • Këtu ne e aplikojmë një parim të përgjithshëm: Nëse folja pasohet me me jaa-në e femërores të cilës i flet ‘يَاءُ الْمُؤَنَّثَةِ الْمُخَاطَبَةِ’ apo me waaw-in e xhematit ‘وَاوُالْجَمَاعَةِ’ apo me elifin e dysisë ‘أَلِفُ الْإِثْنَينِ’, ne ia japim shkronjës para saj një harakeh që i përshtatet asaj. Domethënë: Nëse është një jaa, shkronja para saj do të marrë një kesrah, nëse është një waaw shkronja para saj do të marrë një dhammeh, dhe nëse është një elif, ajo do të marrë një fet’hah.

تَأْتِينَ

Këtu jaa-ja nuk është larguar dhe jaa-ja është laamul kelimeh dhe është në peshoren تَفْعِلنَ

  • Është e njëjtë sikur te تَدعِينَ

يَأْتِي – تَأْتِي

Këtu e vetmja gjë të cilën e bëjmë është fshehja e dhammeh

يَأْتِيَانِ – تَأْتِيَانِ

Kjo është e njëjtë si أنتُمَا تَأتِيَانِ , të cilën e kemi përmendur më lartë

يَأْتُونَ

يَأتُونَ në origjinë ka qenë يَأْتِيُونَ dhe ne e bëjmë të njëjtën gjë siç kemi vepruar me أنتُمْ تَأْتُونَ, të cilën gjithashtu e kemi përmendur më lartë.

يَأْتِينَ

يَأْتِينَ  është njëjtë si أنتُنَّ تَأْتِينَ , vetëm shkronja e mudaari’ është ndryshe, këtu ajo është një jaa.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s